Klædnaídnaðurin hevur seinastu áratíggjuni ment seg við rúkandi ferð, og tað hevur álvarsamar avleiðingar fyri umhvørvið. Nýggju tølini, sum Rudda Føroyar deila her, vísa ein skelkandi veruleika um, hvussu nógv klæðir vit framleiða, hvussu lítið tey vara – og hvussu nógv tey dálka. Tað er tíð at hugsa um, hvussu nógvum - og hvørjum klæðum man í roynd og veru hevur tørv á
Her eru 7 týðandi fakta, tú burdi vita um klædnavanarnar hjá okkum øllum – og hví tað hevur týdning at hugsa um, hvat tú keypir og brúkar.
1. Síðani 1975 er framleiðslan av klæðum næstan fjórfaldað. Halda vit fram við somu ferð, so fer framleiðslan at vaksa við 63% fram móti 2030. Nú, ið nethandlar sum Temu og Shein eru komnir, kann talið gerast enn størri.
2. Ein av orsøkunum er vaksandi nýtslan av bíligum, kunstigum tilfari sum til dømis polyester. Uml. 70% av klæðunum, sum verða framleidd í dag, eru úr plasti.
3. Sølan av plastklæðum er serliga stór á pallum sum Temu og Shein. Ein frágreiðing vísir t.d., at 82% av klæðunum hjá Shein eru gjørd úr kunstigum tilfari.
4. Hesi klæðini lata sera nógv mikroplast frá sær, tá tey verða vaskað, turkað og brúkt. Árliga enda upp móti 500.000 tons av mikroplasti úr klæðum okkara í havinum
5. Meira enn helvtin av øllum “fast fashion” í heiminum er, longu eitt ár eftir framleiðslu, tveitt burtur. Tað svarar til, at ein lastbilur fullur av klæðum verður blakaður burtur hvørt sekund
6. Klæðir eru fjórðmest dálkandi ídnaðurin í ES.
7. Klædnaídnaðurin stendur fyri upp til 8% av altjóða CO2-útlátinum og 20% av vatndálkingini Tí skalt tú hugsa um, hvussu nógvum – og hvørjum – klæðum tú í roynd og veru hevur tørv á