Politiskt vita vit, at neyðugt verður at fremja umskipanir á almannaøkinum - og potentialið er stórt.
Í 2026 eru settar av 2,3 milliardir kr. á Løgtingsfíggjarlógini til hetta økið, og útreiðslurnar vaksa skjótt á hvørjum árið. Henda játtanin til almannamál svarar til heili 30% av samlaðu rakstrarútreiðslunum hjá landskassanum.
# Hví umskipanir/ endurskoðan? Í løtuni fáa okkara borgarar ikki nøktandi tænastur, og kostnaðurin at reka Almannaverkið hækkar nógv á hvørjum árið, uttan tilsvarandi betri tænastur og nøgdsemi. Her verður hugsað tey, sum fáa brúk fyri hjálp og í serdeilisheit tey avvarðandi, og oftani skal lítið til av broytingum fyri at fremja stór framstig, so sum at avvarðandi hava éina inngongd til Almannaverkið.
Endamálið við umskipanum í Almannaverkinum er at framtíðartryggja vælferðarsamfelagið og tær sosialu kjarnutænastur, sum verða veittar okkara borgarum, ið veruliga hava tørv á hjálp og umsorgan. Endamálið er eisini, at flest allir borgarar framhaldandi kunnu mennast og trívast í okkara landi.
# Hvørjar umskipanir? Álit um Almannaverkið í Føroyum vísa m.a. á tørvin at byggja størri stovnseindir, fyri á tann hátt at minka um eindarkostnaðin og útnytta starvsfólkaorkuna betri og hækka góðskuna á tænastunum. Eisini er tørvur á at samskipa samstarvið betri millum eindirnar.
Innan endurvenjing eigur størri dentur at leggjast á samstarv millum Almannaverkið, Heilsuverkið, kommunurnar o.o. - ein felags skipan og inngongd.
Verja okkara ungu móti rúsdrekka, royking, snúsi og rúsevnum við hægri játtan til fyribyrging og eftirlit.
Fyribyrging og fólkaheilsa setast hægri á dagsskránna, soleiðis at fólk verða frískari og tørvurin á almennari tænastu møguliga minkar.
# Nær umskipanir? Landskassin verður í løtuni rikin við stórum halli (meting Búskaparráðið: 266 mió. kr. FL 2026) og tað hevur við sær, at okkara vælferðartænastur eru við at koma undir trýst. Tí hevur tað skund, at sett verður hol á arbeiðið at gera umskipanir og eigur hetta at setast í gongd beinanvegin eftir, at ein samgonga er skipað.
# Avleiðingar av umskipanum? Betri, bíligari og skjótari tænasta til øll tey, sum veruliga tørva hjálp og umsorgan. Og betri umstøður at virka og trívast hjá starvsfólkunum á almannaøkinum.
X við Erhard Joensen
løgtingslimur fyri Sambandsflokkin
