Tá Føroya musikkskúli bleiv til veruleika

Tá Føroya musikkskúli bleiv til veruleika

Ólavur Hátún var aðaldrívmegin aftanfyri, at musikkskúlar komu í Føroyum

2018-02-16 12:17 Author image
Regin Winther Poulsen

Ólavur Hátún var aðaldrívmegin aftanfyri, at musikkskúlar komu í Føroyum og hann man vera ímillum tey fáu, sum minnast alt stríðið, sum var. Hann arbeiddi yvir fleiri ár við at fáa nútímans musikkskúlar í Føroyum, og at enda eyðnaðist. Men tá lóg skuldi gerast um musikkskúlaskipanina, gjørdist lógin ikki eins og Ólavur sjálvur hevði ynskt. Úrslitið var ein lóg um kommunalar musikkskúlar heldur enn ein heildarskipan fyri alt landið


Tað vóru nakrir mánaðir síðani eg fyrstu ferð legði leiðina niðan á Heiðavegin í húsini hjá Ólavi og Ásu Hátún, tá eg aftur var á vitjan fyri tveimum vikum síðani. Ørindini hava verið at dokumentera musikkskúlasøgu Føroya við at gera samrøður við Ólav Hátún, sum sjálvur var ein av drívkreftunum aftanfyri, at Føroyar fingu musikkskúlar. Ólavur er í dag 87 ára gamal, og tað eru 23 ár síðani, at lógin um stuðul til kommunalar musikkskúlar kom í gildi – ein lóg, sum hann aldrin var fullnøgdur við.  

Húsini hjá eldru hjúnunum eru hugnalig. Tey eru full í list og prýðislutum. Skrivstovan hjá Ólavi, har tær flestu av okkara samrøðum eru gjørdar, er í kjallaranum, og hvørja ferð eg havi vitjað, liggja nýggir pappírsbunkar ymsastaðni á skrivstovuni, tí hóast Ólavur eftirhondini er ein eldri maður, hevur hann enn nógv jørn í eldinum.

Vit geva okkum kanska ikki altíð far um, hvussu týðandi musikkskúlarnir hava verið fyri menningina av tónleikalívinum í Føroyum. Skúlarnir hava verið undirstøðukervi undir orkesturlívi úr øllum landinum bæði á amatør- og yrkisstøði. Stórur partur av symfoniorkestrinum er í dag mannaður av føroyingum, sum hava tikið tónlistarliga yrkisútbúgving ymsastaðni í heiminum, men sum eru byrjaðir á musikkskúlunum í Føroyum.

Mynd: - Tá eg kom aftur til Føroya móti jólum í 1965, fór eg at hugsa um tað ikki ókenda føroyska eyðkenni, at fólk helst virka hvør í sínum lagi í staðin fyri at søkja saman í samvinnu (Mynd: Fotostudio/Finnur Justinussen)


Var næmingur í gamla musikkskúlanum

– Eg hoyrdi fyrstu ferð um musikkskúla, tá vit skuldu flyta til Havnar úr Kvívík, men hóast eg var 14 ára gamal, varð eg var ikki mettur at vera nóg búgvin tá til at sleppa á skúlan, greiðir Ólavur Hátún, sum sjálvur spældi klaver, frá.

Tórshavnar musikkskúli varð fyrstu ferð stovnaður í 1942. Tað var Erik Petersen, lærari í Havn, sum var stovnari av skúlanum, men ilt er at siga, at talan var um nakran musikkskúla í nútíðar merking. Skúlin hevði lítið av skipaðari undirvísing, og tú skuldi duga nakað, áðrenn tú kláraði upptøkuroyndina til skúlan, sum í veruleikanum var meira kamarorkestur enn skúli.

Ólavur greiðir frá, at hóast hann ikki slapp á musikkskúla beinanvegin, tá hann kom til Havnar, fekk hann klaverundirvísing frá Rigmor Restorff Rasmussen, sum var klaverlærari í Havn og ein týðandi partur av musikklívinum í høvuðstaðnum tá.

– Eg var heppin, tí hóast Rigmor hevði ovmikið av næmingum, fekk eg møguleikan at ganga til klaverundirvísing hjá henni. Rigmor hevði júst átt son sín, Rasmus, og var ikki so væl fyri. Mostir mín, Borghild á Heygum, tók sær av henni, og afturfyri fekk hon boðið klaverundirvísing, um hon kendi onkran, sum tørvaði tað. Tí fekk eg møguleikan, sigur Ólavur, ið greiðir frá, at hann seinni slapp til upptøkuroynd til musikkskúlan.

– Seinni, tá eg kom í 1. g., hevði eg Erik Petersen sum lærara, og tá fekk eg møguleikan at sleppa til upptøkuroynd. Tað varð gjørt nógv burturúr upptøkuroyndini, og allur skúlin var boðin í bókasavnið at lurta. Eg spældi kenda satsin úr mánalýsissonatuni hjá Beethoven og undirspæl til Vivaldi-violinkonsert, sum mín góði vinmaður Alex Sólstein spældi á fiól, greiðir Ólavur frá og leggur afturat, at hann fekk góð skotsmál, men at tað ikki broytti nógv, at hann var vorðin næmingur á skúlanum.

Kendi kórleiðarin greiðir frá, at hann gekk til samanspæl hjá Ebbu og Eriki Petersen í heimi teirra uppi undir Varða, men at Rigmor Restorff var tó framhaldandi hansara privati høvuðslærari.

– William Heinesen, sum sjálvur hevði verið við til at stovna gamla musikkskúlan, fortaldi mær seinni, at Erik Petersen upprunaliga hevði søkt stuðul til at gera eitt kamarorkestur, men at hóast mentamaðurin M. A. Jacobsen, ið var borgarstjóri tá, fegin vildi stuðla mentanarligum virksemi, vildi hann ikki lata stuðul til eitt orkestur, tá tað longu vóru nógv býarorkestur. Men ein musikkskúli manglaði, og tí kundi stuðul latast til tað, um kamarorkestrið kundi bera dám av einum tílíkum, sigur Ólavur og greiðir frá, at gamli musikkskúlin fekk eina musikkskúlareglugerð við lýsingum um undirvísing, men at aðalvirksemið framvegis var orkesturspæl.

– Vit eru enn fleiri, sum minnast aftur á gevandi tónleikaløtur, fyrst á bókasavninum, og frá 1956 í nýggju kommunuskúlahøllini, har Erik Petersen, Rigmor Restorff, Verland Johansen, Viggo Dal-Christiansen, Christian Restorff, Torbjørn Sørensen, Tummas Nygaard og Árni Andreassen og onnur borðreiddu við regluligum konsertvirksemi og vaktu ans fyri dygdargóðum klassiskum tónleiki, helst frá eldri tíð, greiðir Ólavur frá.

Hann leggur dent á, at Erik Petersen gjørdi nógv gott fyri tónleikalívið í Havn, hóast hann var ósamdur í, hvussu musikkskúli skuldi skipast.


Hugskotið um kommunalan musikkskúla kom á læraraháskúla

– Fyrstu ferð, eg hoyrdi um kommunalar musikkskúlar, var á Danmarks Lærerhøjskole í 1960, tá ein violinleikari kom á skúlan at greiða frá um fyrstu royndina í Danmark, har hann hevði bygt eina musikkskúlaskipan upp í Lyngby-Taarnbæk kommunu. Tankin um at fingið slíkt í lag í Føroyum rann tá fram fyri meg.

Tað var tá Ólavur var á læraraháskúla innan týskt og danskt, at hann hoyrdi um royndirnar við musikkskúlum í Danmark. Sviar vóru undangongufólk á musikkskúlaøkinum, og Ólavur vitjaði seinni á musikkskúla í Uppsala, har ljóðførisgoymsla til leigu og lán til byrjunarundirvísing og eitt nótabókasavn var. Íblásturin úr Svøríki og Danmark gjørdi, at hugskotið um musikkskúla búnaðist enn meira.  

– Um heystið í 1965, árið tá eg kom heim aftur til Føroyar, fekk eg fund í lag við aðalstjóran í mentamálaráðnum í Danmark, Henning Rohde. Eg prátaði við hann um møguleikan at fáa stuðul til ein veruligan barnanna musikkskúla. Eg hevði gingið á gamla musikkskúlanum, men hevði nú sæð, at hetta var ikki tað sama sum ein musikkskúli, greiðir Ólavur frá.

– Henning Rohde var av Fanø, og vit funnu væl út av tí saman. Eg vísti honum føroyskan dans, og hann fór eisini upp á gólv at vísa mær dansin úr Fanø. Lagið var gott, og vit blivu samdir um, at eg skuldi gera eitt uppskot til musikkskúlaskipan, greiðir Ólavur frá.

– Men tá eg kom aftur til Føroya móti jólum í 1965, fór eg at hugsa um tað ikki ókenda føroyska eyðkenni, at fólk helst virka hvør í sínum lagi í staðin fyri at søkja saman í samvinnu. Eg gjørdi tí av at seta meg í samband við Erik Petersen, um vit kanska kundu samstarva um at víðka virksemið hjá musikkskúlanum til eisini at fevna um barnaundirvísing, og Erik tók undir við einari tílíkari roynd, sigur Ólavur.

Mynd: - Ein dagin eg kom til hús beint eftir nýggjár í 1981 sat ein íslendingur í stovuni, sum segðist vera bóltatemjari í Gøtu, men at hann í veruleikanum var útbúgvin tónleikari við aðalútbúgving úr Wien (Mynd: Fotostudio/Finnur Justinussen)


Gamli musikkskúlin forðaði fyri veruligum musikkskúla

Tað er ein fastur táttur í øllum samrøðunum, sum Ólavur og eg hava havt, at gamli musikkskúlin í Havn ikki var áhugaður í at víðka um virksemið. Musikkskúlar í dag hava eitt heilt annað hugsjónarligt grundarlag enn gamli skúlin, ið var fyri tónleikarar, sum longu høvdu sýnt evnir og ikki fyri øll børn eins og musikkskúlar í dag. Sambært Ólavi var ein forðing fyri nýggjum musikkskúla eisini, at politikkarar í Havn hildu seg hava ein musikkskúla.  

– Eg hevði ein fund við Erik Petersen og segði honum, at nú var eg blivin útbúgvin musikkpedagogur, og at eg nú hevði ætlað at farið í holt við okkurt, men at eg helt tað vera betri, um vit slógu okkum saman. Eg skeyt upp, at eg kundi fara í gongd við tann partin, sum tey ikki høvdu gjørt, sum var at undirvísa smábørnum, greiðir Ólavur frá og leggur afturat, at Erik helt hetta vera eitt gott hugskot, og at hann eisini helt tað vera gott at arbeiða saman.  

Erik Petersen sjálvur skrivaði eitt bræv til dansk-færøsk kulturfond at fáa stuðul til tveir musikkpedagogar í Føroyum. Starvsumsókn varð send til tíðarritið hjá musikkpedagogum, men av tí at umsóknin var komin nakað seint avstað, varð eitt eykablað lagt í tíðarritið.

– Nú væntaði eg, at tað fór at koma í gongd við musikkskúlanum í Føroyum. Tá var hugsanin ikki sum nú, at tað er opið hjá øllum at koma í skúlan, men at vit skuldu finna fram til tey serliga evnaríku og geva teimum møguleikan at menna seg. Eg fekk tí umstøður at vitja allar 3. til 6. klassar í Havn, har tey sungu og klappaðu rútmur saman og síðani hvør í sínum lag. Síðani gekk eg og krossaði av, og úrslitið var ein listi við meira enn hundrað úrvaldum næmingum til ætlaða musikkskúlan, greiðir Ólavur frá.

Júst í støðum sum hesum vindur Ólavur seg sjálvan upp, og tað sæst, at hann minnist væl, tí hann livir seg inn í støðurnar og sum ein annar maestro veittrar hann við ørmunum, meðan hann tosar. Stundum eru tað als ikki orð, sum koma úr munninum av honum, men miðalvarpingar, ið eru so lýsandi, at tú kortini altíð veit akkurát, hvat hann tosar um. Tað er ringt at lata vera við at hugsa um, at samrøðurnar høvdu verið væl egnaðar sum sjónvarpstilfar, tí myndin er so livandi, tá Ólavur greiðir frá.

– Eg fekk ein langan lista av evnaríkum børnum, og eg minnist, at eg segði við Finnboga Sandoy, sum var skúlatænari í kommunuskúlanum, at eg fór at koma við nøkrum børnum har. Hann segði mær seinni, at hann øtaðist, tá hann sá kjøtrondina av børnum, sum gekk upp gjøgnum trappurnar, greiðir Ólavur frá.

Men lýsingin eftir starvsfólki í Danmark var komin nakað seint, og tí var bert ein umsókn til starvið. At musikkskúlin valdi at bíða ov leingi við at taka av, førdi til, at hendan umsóknin eisini fall frá. Ólavur greiðir tó frá, at royndin við musikkskúla, sum var í 1966, ikki var heilt til fánýtis, tí úrslitið gjørdist útvarpsins barnakór, sum hevði konsertir kring landið og eisini fór til Íslands í 1969 og fekk sera góða umtalu í bløðunum.

– Men nú ráddi um at vera fyrireikaður til næstkomandi skúlaár. Fundir vórðu hildnir við nevnd Tórshavnar Musikkskúla, við ríkisumboðsmannin Mogens Wahl og eisini við onkran í býráðnum, men tá avtornaði varð tað ikki ein barnanna musikkpedagogur, sum kom til Føroyar í 1967/68, men ein gitin pianistur, Peter Weiss. Hansara fremsta uppgáva var at stjórna kamarorkestrinum, og eg gekk sjálvur til undirvísing frá honum, og tá fall prátið mangan á musikkskúlavirksemi, greiðir Ólavur frá.

Hann sigur, at Peter Weiss savnaði spælarar úr Havnini við ávísum spæliførleika at undirvísa í ymiskum ljóðførum, men at Ólavur sjálvur var rúkandi ósamdur í at byrja musikkskúla við undirvísarum, sum ikki høvdu útbúgving innan økið, og hann segði gitna pianistinum frá síni ónøgd.

– Det eneste, du opnår, er at du får legaliseret andedammen! Tað segði eg við hann, fortelur Ólavur og leggur afturat, at Peter Weiss seinni gav honum rætt.


Nýggjar royndir

Fleiri aðrar royndir vórðu gjørdar frá 1966 og 15 ár fram at gera musikkskúlaskipan í Havn. Í 1970 kom Ólavur á tal við ein norðmann, sum stjórnaði hornorkestrinum í Vágunum, um at gera eina roynd afturat. Afturat sær fingu teir Hans Erland í Brekkunum. Teir skrivaðu til landsstýrið og kommununa um ætlanirnar, og landsstýrið var við uppá hesa royndina, men kommunan svaraði ongantíð aftur. Tað sum var til hindurs var aftur, at kommunalu politikkararnir hildu, at tað longu var ein musikkskúli í Havn. Tað er í hesum árinum, at treisknið hjá Ólavi veruliga tekur dik á seg, tí í skjølunum um musikkskúlan sæst bræv oman á bræv frá Ólavi til landsstýrið og kommununa. Ólavur fór so langt sum at skriva alment lesarabræv, har hann heitti á kommunalpolitikkararnar um at taka støðu í málinum, men onki spurdist burturúr.

Ein annar glotti til at gera musikkskúla var millum annað í 1979, tá hann saman við øðrum fekk samstarv við Finn Johansen, sum var formaður í mentanarnevndini í Tórshavnar kommunu, í lag. Í brævi frá mentamálanevndini hjá býráðnum heitti nevndin á Ólav at fara undir at gera eitt uppskot um, hvussu ein musikkskúli kundi skipast og organiserast. Gamli musikkskúlin hevði ikki verið serliga virkin í eina tíð tá, og tað hjálpti til, at størri vælvild var mótvegis ætlanini.

– Tá tóktist ein glotti vera fyri, at nú fór okkurt at koma í lag. Men tá gjørdi eg tað naivu dáragerð, at eg skrivaði til Erik Petersen og greiddi honum frá nýggju støðuni og lat hann vita, at vit á ongan hátt vildu vera honum og hansara lívsverki at ógagni. Vit mæltu honum til at broyta navnið Tórshavnar musikkskúli til Tórshavnar Kamarorkestur, so skuldu vit í góðum samstarvi geva orkestrinum enn betri sømdir við næmingum frá nýggja musikkskúlanum, greiðir Ólavur frá, og sigur, at úrslitið var, at Erik fekk nýggjan fund í lag við býráði, sum steðgaði nýggju ætlanini.

Í staðin var ein kós løgd fyri gamla musikkskúlanum, har 3. og 4. árs lesandi á musikkkonservatoriinum í Keypmannahavn komu til Føroyar at undirvísa í einar tríggjar mánaðar um árið. Men tá ongin musikkskúlasiðvenja var, var torført hjá ungu næmingunum at fáa nakað haldgott at eyðnast.

Ein av teimum, ið kom, valdi sjálv at kritisera skúlan. Tann 6. juli í 1980 skrivaði Inge Sønderskov Madsen, sum var komin til Føroya í tríggjar mánaðir at undirvísa, millum annað lesarabræv í Dimmalætting, har hon spyr, hvat Tórshavnar musikkskúli er fyri nakað. Í lesarabrævinum greiðir hon frá, at hon fekk 230 næmingar fyrsta dagin, og at musikkskúlin, eins og Ólavur hevur greitt frá, var eitt skjól fyri kamarorkestrið. Lesarabrævsamskiftið millum ungu donsku kvinnuna og danska tónleikarin Pierre René Honnens tekur til næstu vikurnar, og orðaskiftið er stundum harðligt.

Mynd: - Eg fekk Poul Michelsen við upp á at keypa eitt nýtt klaver, men gamla afturhaldnið í umsitingini í býráðnum gjørdi, at klaverið stóð fleiri mánaðir undir taki á kaiini (Mynd: Fotostudio/Finnur Justinussen)


Royndarmusikkskúlin verður til

– Ein dagin eg kom til hús beint eftir nýggjár í 1981 sat ein íslendingur í stovuni, sum segðist vera bóltatemjari í Gøtu, men at hann í veruleikanum var útbúgvin tónleikari við aðalútbúgving úr Wien. Talan var um Bjørn Árnason, og hann hevði hug at byrja okkurt tónlistarligt arbeiði í Føroyum og hevði hoyrt, at eg hevði roynt at fingið musikkskúla í lag. Eg segði honum mótfallin, at eg hevði roynt fyrr; men at eg gaman í skuldi gera eina roynd afturat, tá tað nú var komið nýtt landsstýri. Og hesaferð bar til, greiðir Ólavur frá.

– Landsstýrismennirnir í ávíkavíst skúlamálum og mentamálum, Eilif Samuelsen og Torbjørn Poulsen, tóku undir við ætlanini og fingu eisini Poul Michelsen, borgarstjóra, við uppá, at meginparturin av játtaða peninginum til musikkskúlar í Havn skuldi brúkast til nýggja musikkskúlaroynd, sigur Ólavur.

Afturat sær fekk Bjørn Árnason tveir lestrarfelagar í Wien at koma til Føroyar, og tey vóru Kjartan Óskarsson og Hrefna Eggertsdóttir. Ólavur greiðir frá, at íslendingarnir vóru sera dugnaligir, og at ein av næmingunum hjá Hrefnu var Jóhannes Andreasen, sum tá var ungur. Um tað kann sigast, at tað tók langa tíð at koma í gongd við at gera nýggjan musikkskúla, kann kanska eisini sigast, at verulig ferð kom á arbeiðið, so skjótt sum loyvi og stuðul varð givin til at gera royndarmusikkskúlan í 1981. Skjótt var musikkskúlin ikki bara í Havn, men eisini í Gøtu og Fuglafirði. Ólavur helmaði ikki í, fyrr enn hann hevði fingið undirvísing í Vágunum, Norðstreymi, Sandoynni og í Suðuroy eisini, tí hann ynskti at fáa ein landsumfevnandi musikkskúla.

– Í byrjanini høvdu vit trupulleikar av ikki at hava egin hølir, hóast góðar umstøður og vælvilja frá skúlaleiðsluni at sleppa inn í Kommunuskúlan seinnapart. Eitt nú ilskaðust vaskikonurnar inn á musikkskúlaundirvísingina, og tí var tað fantastiskt at fáa barakkirnar á Frúutrøð fyri okkum sjálvi. Tapetið var gaman í slitið og fyrstu tíðina mátti Hrefna undirvísa á einum pumpiorguli, sigur Ólavur, sum greiðir frá, at vegna mótstøðu frá ymiskum innan gamla musikkskúlan gekk eisini striltið at fáa nýtt klaver.

– Eg fekk Poul Michelsen við upp á at keypa eitt nýtt klaver, men gamla afturhaldnið í umsitingini í býráðnum gjørdi, at klaverið stóð fleiri mánaðir undir taki á kaiini, sigur Ólavur.

Musikkskúlaroyndin helt fram í nøkur ár, men íslendingarnir fóru av landinum aftur longu eftir fyrsta royndarárið. Ólavur heldur orsøkina hava verið, at tey ikki fingu stuðul til at undirvísa somu næmingunum tvær ferðir um vikuna, eins og kanningar í Íslandi vístu var best. Men hann dylur heldur ikki fyri, at hann enn heldur tað vera eitt veruligt bakkast fyri musikkskúlan, at tey fóru av landinum. Í skjølum sæst, at íslendingarnir høvdu spennandi konsertir við sínum næmingum, og at allir næmingar annars fingu skrivlig skoðsmál um teirra støði og arbeiðslag. Dømi er til dømis um gentu, sum møtti væl til venjing, men ikki vandi nóg nógv heima. Ein annar næmingur, sum hevur havt nógv við tónleik at gera seinni, fekk sera góð skotsmál og møtti væl upp, stendur at lesa í ummælinum.

– Í Íslandi varð tikið væl ímóti hesum dugnaligu musikkfólkum. Bjørn Árnason gjørdist leiðari á egnum musikkskúla í Íslandi og formaður í musikkskúlalærarafelagnum í 25 ár, Kjartan Óskarsson gjørdist stjóri í konservatoriinum í Íslandi og Hrefna hevur verið ein av kendastu klaverleikarunum í Íslandi í nógv ár, sigur Ólavur.

– Hvussu er og ikki, so var royndarmusikkskúlin væl eydnaður og tí varð farið undir at gera eina lóg at skipa arbeiðið í, soleiðis at játtan kundi latast úr tinginum. Tað eigur at verða lagt afturat, at klaksvíkingar høvdu havt sín egna musikkskúla í eini tíggju ár, tá lógararbeiðið byrjaði í 1984, tí Klaksvíkar musikkskúli varð stovnaður í 1973.


Klaksvíkingar vildu ikki hava Føroya musikkskúla

– Í sínari byrjan bygdi musikkskúlaroyndin á provisoriskar játtanir frá Føroya Landsstýri, frá Tórshavnar Kommunu og á stuðulsmøguleikar frá Landsskúlafyrisitingini. Men tað var greitt, at skuldi hesari musikkskúlskipan, sum var við at breiða seg ut um alt landið, tryggjast fígging til framhald, so kravdist ein løgtingslóg, sigur Ólavur og greiðir frá, at landsskúlafyrisitingin setti eina nevnd at arbeiða við einum uppskoti til løgtingslóg. Í nevndini sótu Hans Erland í Brekkunum, Alex Sólstein, Ólavur sjálvur, Erik Petersen og vegna Landsskúlafyrisitingina Arnold Abrahamsen og Hensar Ellingsgaard.

Royndarmusikkskúlin hevði virkað sum ein landsskúli, ið hevði undirvísing kring landið. Men klaksvíkingar ynsktu heldur at hava eina stuðulslóg til lokalar musikkskúlar, og Ólavur greiðir frá, at longu á fyrsta fundi gjørdi gamli vinur hansara, Alex Sólstein, greitt, at hann ikki ynskti eina landsumfatandi skipan. 

– Nú hendi tað, at klaksvíkingurin kom í mín góða vinmann, Alex Sólstein. Vit eru framvegis góðir vinmenn, men eg má siga sum er: Klaksvíkingurin verður størri enn persónurin. Hann segði, at hetta ikki var nóg gott, og at hann vildi hava eina stuðulslóg til kommunalar musikkskúlar og ikki ein Føroya musikkskúla, sigur Ólavur.

– Tá bleiv eitt øgiligt rok, og tað gjørdi, at landsskúlastjórin skifti tann friðarliga og semjusøkjandi Hensar Ellingsgaard út við ta meira braneggjaðu Súsonnu Danielsen, sum var løgfrøðiligur ráðgevi á landsskúlafyrisitingini. Musikkskúlaviðurskiftir hevði hon ikki nógv innlit í, men hon legði av fullum huga upp í leikin til tess at fremja hugskotið um eitt ótal av smærri kommunalum musikkskúlaskipanum í staðin fyri ta landsumfatandi heildarskipanina, sum var fingin í lag, og sum endamálið var at lóggeva fyri, greiðir Ólavur frá.

Sum ein roynd at varðveita eina heildarskipan, vórðu allar kommunurnar, sum høvdu luttikið í royndarætlanini, kallaðar á fund 1. februar í 1984. Í fundarfrágreiðing frá fundinum, sæst eisini greitt, at allar kommunur burtursæð frá Klaksvíkar kommunu ynskja eina landsumfatandi skipan. Í býráðnum í Klaksvík er mótstøða ímóti at lata ov nógvan avgerðarætt í fremmandar hendur. Víst verður til skipanirnar við landsverkfrøðinginum og IRF. Kommunan í Klaksvík er eisini ímóti, at landið rindar meira enn kommunurnar, og at kommunan bara skal finna seg í at gjalda rokningarnar, sum koma úr Havn.

– Beint innan endaligu avgerðina møtti eg landsstýrismanninum Eilifi Samuelsen í Varðagøtu, og hansara seinastu orð vóru: Vit í landsstýrinum ynskja ein Føroya Musikkskúla! Men ivaleyst var tað ikki so einfalt hjá landsstýrismanninum, eisini sum fleiri ára formaður Føroya Lærarafelags, at ganga ímóti ynski og tilráðing frá landsins skúlaumsiting, sigur Ólavur og greiðir frá, at nevndin at enda legði uppskot um stuðul til kommunalar musikkskúlar fram, men at Ólavur sjálvur gjørdi eitt lógaruppskot um eina heildarskipan, sum var eisini varð lagt fram. Tá lógin frá meirilutanum varð samtykt, varð ein broyting gjørd í síðstu løtu. Ein musikkskúlaleiðari skuldi vera yvir skipanini og hava umsitingarliga ábyrgd yvir fyri landsstýrinum. Hetta var tikið úr uppskotinum hjá Ólavi.

Mynd: Eg hevði aldrin ætlað mær nakað starv burtur úr musikkskúlanum. Eg hevði starv á læraraskúlanum. Men fyri at bjarga landsskipanini søkti eg sjálvur (Mynd: Fotostudio/Finnur Justinussen)


Eg legði líka í lógina   

– Eg hevði aldrin ætlað mær nakað starv burtur úr musikkskúlanum. Eg hevði starv á læraraskúlanum. Men fyri at bjarga landsskipanini søkti eg sjálvur. Tað vóru onnur, ið ynsktu sær starvið, men eg var tann einasti, ið hevði musikkpedagogiska útbúgving og eg fekk tí starvið, greiðir Ólavur frá.

Hann leggur dent á, at stríðið fyri musikkskúlanum hevði verið fyri at fáa tilboð til børn í Føroyum, soleiðis at tónleikalívið kundi mennast við undirvísing frá skikkaðum tónleikarum, og at tað aldrin var ætlanin, at hann skuldi hava nakað starv burtur úr skúlanum sjálvur. Tí valdi hann eisini at umsita lógina, sum var tað ein skúlaskipan fyri alt landið, ið hann umsat, heldur enn ein skipan, har fleiri kommunalir musikkskúlar virkaðu hvør í sínum lagi.

– Tá eg fekk starvið, so legði eg líka í lógina um kommunalar musikkskúlar, fyri at siga tað beint út. Eg ferðaðist kring landið og helt fundir og blandaði meg. Eg gjørdi alt fyri at fáa bygdirnar at leggja saman, og tað eyðnaðist eisini fyri allar tær stóru oyggjarnar burtursæð frá Norðoyggjum og Eysturoy, sigur Ólavur og sipar til, at lógin um stuðul til kommunalar musikkskúlar gjørdi, at Føroyar fingu fleiri lítlar musikkskúlar, heldur enn ein heildarskúla.

– Tað gjørdi, at vit fingu ein Runavíkar musikkskúla, ein Tofta musikkskúla, ein Stranda musikkskúla og so víðari. Men eg undirskrivaði øll skjøl við Føroya musikkskúli og rak skúlan, sum tað var ein landsmusikkskúli, sigur Ólavur Hátun at enda.

Meira langlesnaður